Over Gerecycled Materiaal

Kunststof: Een bijzonder materiaal

Bij kunststof denk je misschien niet meteen aan iets bijzonders. Toch is er geen enkel ander materiaal zo licht en toch zo sterk. En beschermt het waardevolle spullen zo goed, terwijl je er ook doorheen kunt kijken. Daarnaast gaat kunststof ook nog eens superlang mee.

Licht én sterk

Omdat kunststof licht en sterk is, is het ideaal voor productie en transport. Daarnaast heb je er, zeker vergeleken met andere verpakkingsmaterialen, relatief weinig van nodig in verhouding tot het product dat je ermee beschermt.

Optimale bescherming

Kunststof is een perfecte barrière tussen de buitenlucht en de verpakte producten. Het materiaal beschermt de producten lang tegen te veel zuurstof, CO2 en andere stoffen van buitenaf. Daardoor blijven ze lang goed.

Duurzaam

Kunststof gaat heel lang mee. Toch wordt kunststof afval vaak nog opgeslagen onder de grond of verbrand, of komt het in de natuur terecht. Door er weer een grondstof van te maken, kan het steeds opnieuw worden gebruikt.

Veel soorten

Er zijn veel verschillende soorten kunststof, elk met zijn eigen bijzondere eigenschappen en geschikt voor verschillende doeleinden. Genoeg keuze dus om tal van producten te beschermen (én: er goed uit te laten zien!).

Vergeleken met andere verpakkingsmaterialen

Het is wel duidelijk waar voor kunststof winst te behalen valt…

Inzamelen en recyclen

Gelukkig functioneert het afvalsysteem in Nederland relatief al erg goed, en worden de meeste materialen goed gerecycled en weer ingezet als nieuwe grondstof. Ook gerecycled kunststof kan weer ingezet worden als nieuwe grondstof, maar dit wordt nu nog te weinig gedaan in de markt. De technieken om kunststof afval te recyclen zijn volop in ontwikkeling en worden met de dag beter. Nu is het aan de producenten en consumenten om ook gerecycled materiaal te verkiezen boven nieuwe kunststoffen. Voor een duurzame circulaire kunststofketen.

In de natuur

De afbraak van materialen in de natuur bij benadering;

Kartonnen drink- of melkpak: 2-3 maanden;
Frisdrankblikjes van aluminium: 200 jaar;
Kunststof: 500 jaar;
Glazen potten en flessen: 1-2 miljoen jaar

Alle materialen doen er maanden tot jaren over om afgebroken te worden. Des te belangrijker dat ons afval goed wordt ingezameld, zodat het niet jaren lang in de natuur blijft rondzwerven.

CO2 footprint

Kunststof verpakkingen hebben (samen met kartonnen verpakkingen) relatief gezien een kleine carbon footprint. Kunststof verpakkingen zijn dunwandig en licht. Er is weinig grondstof en weinig productie en transport energie nodig voor 1 verpakking. Daardoor is de CO2 footprint van een kunststof verpakking t.o.v bijvoorbeeld een glas verpakking relatief een stuk kleiner.

Op Milieu Centraal staat meer informatie over de milieu impact van de verschillende verpakkingsmaterialen.

Een duurzame keuze?

Wil je weten wat voor jouw product de meest duurzame keuze is? Dat hangt volkomen af van de eigenschappen en levensloop van het product dat je wilt verkopen, vervoeren, beschermen en/of langer goed wilt houden.

Voor kunststof zou het mooi zijn als we in de toekomst kunnen zorgen dat kunststof niet meer in de natuur terecht komt en eruit wordt gehaald wat zich momenteel in de natuur bevindt. En dat daarnaast gerecycled kunststof door steeds meer bedrijven en consumenten wordt verkozen boven niet-gerecycled kunststof. Zodat kunststof afval weer waardevol wordt en kunststof een nog duurzamere keuze wordt.

“Het is tijd dat we kunststof niet langer zien als waardeloos, maar als waardevol materiaal”

Waarbij het plastic afval wordt ingezet als grondstof voor nieuwe producten

Meer over recycling

Soorten kunststof flessen

Binnen de kunststoffen kunnen 2 groepen onderscheiden worden: de thermoharders en de thermoplasten. Thermoharders zijn kunststoffen die na verwarmen hard worden en daarna niet meer van vorm kunnen veranderen. Het ontleed en verbrand als het opnieuw verhit wordt. Dit is anders bij thermoplasten, waar onder andere flessen van worden gemaakt. Deze worden weer vloeibaar als ze verwarmd worden en kunnen weer een nieuwe vorm aannemen. Zo kunnen door middel van blaasvormen weer nieuwe flessen worden gemaakt. Dit maakt thermoplasten en dus flessen perfect geschikt voor recycling.

Meer over verschillen tussen gerecycled en nieuw

PET: Voor transparante flessen

PET (polyethyleentereftalaat) ken je van de bekende PET-flessen. Dat is dan ook waar wij PET voor gebruiken. De heldere en transparante eigenschappen van PET zorgen ervoor dat je als consument kunt zien wat er in de flessen zit. Daarnaast heeft het goede barrière eigenschappen en is het onbreekbaar en is het geschikt voor bedrukken, etiketteren en sleeven.

HDPE: Voor niet transparante flessen

HDPE (high density polyetheen) wordt gebruikt voor niet doorzichtige flessen, daarnaast heeft het elastische eigenschappen en is daardoor perfect geschikt voor knijpflessen. Shampooflessen worden dan ook bijna altijd van dit materiaal gemaakt. Door toevoeging van kleurstoffen kan HDPE in elke kleur worden vervaardigd. Voor het recycleproces zou het echter beter zijn om geen kleurstoffen toe te voegen en de basiskleur te behouden: naturel

PP: Voor doppen

PP (polypropeen of polypropyleen) heeft onder andere de eigenschap dat het een redelijk stijf materiaal is wat het zeer geschikt maakt voor sluitingen. Ook PP is een perfect materiaal om te recyclen.

Hoe zit het met bioplastics

Wat zijn bioplastics eigenlijk?

Bioplastics kan verwijzen naar kunststoffen vervaardigd uit biologische materialen* óf naar kunststoffen met een biologisch afbreekbaar karakter.

*Bij biologische materialen kun je denken aan zetmeel uit maïs, aardappel, kokosnoot of suikerriet. Of aan cellulose uit bijvoorbeeld hout of suikerriet.

Niet altijd biologisch afbreekbaar

De oorsprong van het benodigde kunststof komt dan uit natuurlijke materialen die hernieuwbaar zijn. Dit in tegenstelling tot ‘normale kunststoffen’ uit fossiele brandstoffen als petroleum, aardolie of kolen. Die zijn eindig. Dit betekent echter niet dat alle bioplastics ook biologisch afbreekbaar zijn.

Bioplastics kunnen een natuurlijke herkomst hebben maar kunnen zich ook ‘gewoon’ gedragen als alle andere kunststoffen als ze in de natuur terecht komen.

Bio-based / biodegradable / compostabel

Een hoop termen die allemaal te maken hebben met bioplastics en toch allemaal net iets anders betekenen. Als een bioplastic biobased is betekent het bijvoorbeeld niet dat het ook biologisch afbreekbaar en compostable is. En biodegradable kan ook van olie gemaakt zijn.

Meer weten over bioplastics? Lees dit rapport van de WUR (Wageningen UR) Bio-based and biodegradable plastics – Facts and Figures (samenvatting in NL)

Van afval naar grondstof

Nadat afval al door de consument is gescheiden, gaat het naar de afvalscheidingsfabriek waar het scheiden verder gaat. Voor kunststof betekent dat dat de folies grofweg van de dikkere verpakkingen worden gescheiden en het PET van het PE (HDPE en LDPE) en PP. De dikkere plastics gaan naar speciale fabrieken om verder gerecycled te worden. Wat er daarna mee gebeurt? Hieronder is PE als voorbeeld genomen:

Het gescheiden kunststof wordt verkleind tot stukjes van 5 tot 10 cm (“shred”).

Een magneet haalt eventuele metalen eruit en met behulp van water wordt het steen en glas uitgescheiden.

Maalmolens malen de shred nog fijner tot “flakes” van maximaal 1 cm x 1cm. Het resultaat wordt koud gewassen, gedroogd, warm gewassen en koud nagewassen.

Door middel van lucht worden de overgebleven folies-resten eruit gehaald en met behulp van camera’s wordt het donkere van het lichte kunststof gescheiden.

De fijngemalen flakes worden gemengd tot een homogeen geheel waaraan “peper en zout” (zoals bijvoorbeeld kleurstoffen) worden toegevoegd.

De flakes worden gesmolten en gefiltreerd om verontreinigingen te verwijderen waarna de smelt in een soort gehaktmolen tot korreltjes wordt gehakt.

Het granulaat wordt gezeefd om de grove van de fijne korreltjes te scheiden en deze natuurlijk weer te recyclen.

Het uiteindelijke resultaat: een gerecyclede grondstof met vergelijkbare eigenschappen als nieuwe kunststof om opnieuw in te zetten in de kunststofketen.

De eigenschappen van gerecycled kunststof

Gerecycled kunststof heeft dezelfde sterke eigenschappen als nieuw kunststof. Toch zijn er ook verschillen. Zo zijn flessen van R-HDPE helaas (nog) niet geschikt voor voeding en voor cosmetica die op de huid blijft zitten, zogenaamde ‘stay-on’ cosmetica.

Daarnaast zijn er enkele cosmetische verschillen voor zowel R-HDPE en R-PET. Wij gebruiken 3 soorten gerecycled kunststof: R-HDPE, R-PET en R-PP. Hieronder meer info over deze gerecyclede kunststoffen, waarvoor ze ingezet kunnen worden, waar vandaan komen en hoe je ze kan herkennen.

Looks

Kleur
Uitlopend van off-white tot ivoor

Herken dat ik gerecycled ben aan:

Af en toe een afwijkende spikkel
Een licht schoonmaakgeurtje

Gemaakt van
Plastic afval van jou als consument (o.a. van Plastic Heroes)

Geschikt voor

Geschikt voor reiniging, chemie, plantenvoeding, verzorging, 'wash-off' cosmetica e.d.
Labels, sleeves of bedrukking
Inkleuren (dit is natuurlijk wel iets minder duurzaam)

Niet geschikt voor

Niet geschikt voor voedingsmiddelen en 'stay-on' cosmetica

Voor elke toepassing geschikt?

Helaas is gerecycled HDPE nog niet voor elke toepassing geschikt. Dit heeft te maken met het feit dat de herkomst ervan niet 100 procent in kaart kan worden gebracht. R-HDPE is daardoor niet geschikt voor bijvoorbeeld voeding, dranken en cosmetica die op de huid blijft zitten. Voor reinigingsproducten, zeep of plantenvoeding zijn flessen van R-HDPE wel perfect geschikt!

R-HDPE

Gerecycled HDPE heeft verschillende kleurtinten. Dit heet te maken met de sortering die gedaan word in de recyclefabriek. Toch een andere kleur of wit? Kan! Er worden dan kleurstoffen aan het materiaal toegevoegd. Iets minder duurzaam, maar nog altijd duurzamer dan flessen van niet-gerecycled materiaal.

Recycle-herkenningspunten

De afwijkende spikkel! Het kan zijn dat er een afwijkende spikkel op de verpakking zit die er met een nieuwe kunststof niet had gezeten. Hét bewijs dat de verpakking van gerecycled kunststof is gemaakt.
Een licht schoonmaakgeurtje! Dit komt door het recycleproces. Meestal wordt de geur overschaduwd door de geur van het product dat erin verpakt zit.

Herkomst

Er zijn in de laatste jaren veel nieuwe recyclefabrieken bijgekomen, waardoor ook de herkomst verschillend is. Elke fabriek heeft zo zijn sterke kanten en laten ons per product kiezen naar het meest passende materiaal voor die productie.